Kwaliteit en patiëntveiligheid

Kwaliteit en patiëntveiligheid maken deel uit van de kernactiviteit van het PC Sint-Franciscus – De Pelgrim. We zetten ons dagelijks in voor het leveren van kwaliteitsvolle en patiëntveilige zorg door het creëren, onderhouden en permanent verbeteren van de zorgverlening.

Jaarlijks neemt het ziekenhuis deel aan het project 'coördinatie kwaliteit en patiëntveiligheid' van de federale overheid.

Hieruit worden tal van projecten opgestart met focus op veilige en kwaliteitsvolle zorg.

 

1. Kwaliteit

Doorheen de hele visietekst van het PC Sint-Franciscus – De Pelgrim wordt de link gelegd naar de zorg voor kwaliteit en het zorgen voor een kwaliteitsvolle zorg.

We proberen aan het kwaliteitsbeleid binnen ons ziekenhuis een integrale invulling te geven. Dit betekent dat er op een systematische wijze aandacht is voor:

  1. De manier waarop we georganiseerd zijn
  2. De manier waarop onze medewerkers werken
  3. De resultaten van onze zorg- en/of dienstverlening.

Aandacht voor de manier waarop we georganiseerd zijn:

Een ziekenhuis is een complexe organisatie en is voortdurend onderhevig aan nieuwe uitdagingen, regelgeving en normering.

Om ons ziekenhuis steeds verder te optimaliseren wordt op regelmatige basis een diepgaande zelfevaluatie uitgevoerd. Deze zelfevaluatie geeft aanleiding tot een reeks verbeterpunten, die opgenomen worden in een ziekenhuisbreed strategisch beleidsplan, wat vervolgens uitgewerkt wordt in een jaarbeleidsplan. Het beleidsplan wordt op zijn beurt vertaald in concrete afdelingsbeleidsplannen. De vooruitgang op de verbeterpunten wordt op een systematische wijze opgevolgd.

Aandacht voor de manier waarop onze medewerkers werken:

We vinden het zeer belangrijk om ‘evidence-based’ te werken. Hiertoe wordt bij de ontwikkeling van procedures en richtlijnen zo veel mogelijk rekening gehouden met de huidige stand van de wetenschap. Dit zowel binnen de directe patiëntenzorg als in de zorgondersteunende taken.

Aandacht voor de resultaten van onze zorg:

De kwaliteit van de zorg wordt transparant gemaakt door middel van kwaliteitsmetingen, indicatoren. Dit zijn metingen van de zorgverlening die een aanwijzing geven over de mate van kwaliteit van de zorg. Vermits wij permanent streven naar verbeteringen in onze zorgverlening en organisatie vinden we het belangrijk om kwaliteitsmetingen continu uit te voeren. De resultaten van de kwaliteitsmetingen worden in de organisatie gebruikt om onze werkwijze te optimaliseren. Vanaf 2016 nemen wij als Psychiatrisch Centrum deel aan het Vlaams Indicatorenproject voor Patiënten en Professionals in de Geestelijke Gezondheidszorg (VIP²). Dit meet de kwaliteit van zorg in de voorzieningen uit de geestelijke gezondheidszorg. Deze metingen leveren nuttige informatie op voor de zorgverleners en de zorgvoorzieningen zelf, voor de overheid en ook voor de patiënt. De voorzieningen kunnen die onderdelen van hun kwaliteit nauwgezet opvolgen en met elkaar vergelijken: op welke punten scoren ze goed, op welke minder. Dat is een stimulans om te verbeteren en van elkaar te leren. Het maakt duidelijk waar er marge tot verbetering zit en het helpt om keuzes te maken bij het inzetten van de beschikbare middelen. Zowel voor de overheid als voor de patiënt zijn de kwaliteitsindicatoren een bron van informatie over hoe het met de kwaliteit in de GGZ-sector in zijn geheel of in een bepaalde voorziening gesteld is. Vanaf 2018 zullen een aantal van deze resultaten gepubliceerd worden op de centrale website VIP². Het PC Sint-Franciscus – De Pelgrim kiest er bewust voor om de resultaten van bepaalde kwaliteitsmetingen nu reeds kenbaar te maken en transparant op de website te publiceren. Met deze publicaties beogen we als ziekenhuis kenbaar te maken waar we reeds goed in zijn en waar we hard aan werken om elke dag opnieuw de optimale zorg aan onze patiënt te kunnen aanbieden

Patiëntentevredenheid

Hieronder vinden jullie de beschikbare resultaten van de VIP² GGZ-indicatoren op ziekenhuisniveau:

Vlaamse Patiëntenpeiling GGZ (sinds 2016 vervangt deze bevraging onze ziekenhuiseigen patiëntentevredenheidsbevraging) – Resultaten op afdelingsniveau worden verspreid via de afdelingshoofden – hierbij de resultaten op ziekenhuisniveau:

Resultaten Vlaamse Patiëntenpeiling PC SFDP 2016

Resultaten Vlaamse Patiëntenpeiling PC SFDP 2017

Deze vragenlijst werd ontwikkeld door en voor patiëntenvertegenwoordigers van het Vlaams Patiëntenplatform en OPGanG. Via 37 vragen gaven de patiënten hun mening over thema’s zoals inspraak, patiëntenrechten, de therapeutische relatie, resultaat van de zorg en algemene tevredenheid. De gemiddelde tevredenheidsscore van 7,8/10 wijst op een algemene tevredenheid bij de patiënten, al zijn er zeker nog verbeterpunten te formuleren, o.m. op gebied van continuïteit van zorg.

Indicator Implementatie Suïcidepreventiebeleid

Resultaten indicator implementatie Suïcidepreventiebeleid 2016  PC SFDP 2016

Resultaten indicator Implementatie Suïcidepreventiebeleid 2017 PC SFDP 2017

Een adequaat suïcidepreventiebeleid omvat een aantal maatregelen die objectiveerbaar zijn en toetsbaar via een 10-item checklist. Afname van deze 10-delige checklist doormiddel van een externe audit toonde aan dat in ons ziekenhuis 10 van de 10 items conform de richtlijn aanwezig waren. Zo beschikken we  als ziekenhuis over een meldsysteem om suïcidepogingen en suïcides te melden en hebben we ook specifieke richtlijnen voor patiënten met een suïciderisico. Daarnaast voeren we ook een jaarlijkse veiligheidsronde uit om suïcide-uitlokkende omstandigheden te detecteren.

Indicator volledig geneesmiddelenvoorschrift

Resultaten indicator volledig geneesmiddelenvoorschrift PC SFDP 2016

Resultaten indicator volledig geneesmiddelenvoorschrift PC SFDP 2017

Van alle gecontroleerde geneesmiddelenvoorschriften die door auditor-apothekers onderzocht werden, bleek 100% volledig ingevuld met de 10 noodzakelijke elementen. Een volledig geneesmiddelenvoorschrift is de eerste stap voor een correcte toediening van medicatie.

2. Patiëntveiligheid

Patiëntveiligheid, een topprioriteit

Patiëntveilige gezondheidszorg is één van de pijlers van kwaliteitsvolle gezondheidszorg en dus een topprioriteit. Dit wordt door de Federale overheidsdienst ondersteund en opgevolgd in een contract 'Coördinatie van kwaliteit en patiëntveiligheid'. Binnen het PC Sint-Franciscus – De Pelgrim gaat bijzondere aandacht naar een aantal zaken die een sleutelrol spelen in patiëntveiligheid.

Incidentmeldsysteem

Een elektronisch meldsysteem voor (bijna-)incidenten helpt ons om risico’s op het vlak van patiëntveiligheid goed te kunnen inschatten en om preventieve maatregelen te nemen, vb. om valincidenten van patiënten te voorkomen. We zetten actief in op dit systeem door medewerkers te gaan stimuleren en te gaan waarderen voor het registreren van zaken die fout gaan tijdens het zorgproces. Hierbij maken we ook werk van de veiligheidscultuur binnen ons ziekenhuis. Het is immers belangrijk dat elke medewerker zich veilig genoeg voelt om te melden.

 Risicotaxaties suïcide en agressie

Aangezien suïcide en agressie duidelijke risico’s zijn voor mensen met een psychiatrische problematiek, zien wij het als onze opdracht om deze risico’s van bij de opname in te schatten en mee te nemen. Op deze manier kunnen we preventief werken en willen we zoveel mogelijk voorkomen dat onze patiënten in een crisis terecht komen.

 

Medicatieveiligheid en meer specifiek Hoog Risico Medicatie

In ons ziekenhuis wordt sterk ingezet op medicatieveiligheid.

HRM

Zo kan bvb. vanaf de distributie in de apotheek tot de inname door de patiënt elk product op elk moment worden geïdentificeerd (merknaam, dosering, lotnummer en vervaldatum) door o.a. het gebruik van zelf ontworpen etiketten voor medicatieblisters die niet-unit dose zijn. Een uitgewerkte procedure helpt om dit dagelijks met succes toe te passen. Het voorbije jaar hebben wij als ziekenhuis actief ingezet op het beleid rond Hoog Risico Medicatie. Welke medicatie valt onder Hoog Risico Medicatie? Hiervoor werd een ziekenhuiseigen lijst opgesteld. Daarnaast werd voor elke soort Hoog Risico Medicatie van deze lijst m.b.t. de specifieke deelprocessen van medicatie (o.a. voorschrijven, klaarmaken, afleveren, toedienen) de mogelijke risico’s in kaart gebracht en de acties om dit te voorkomen. Bij de aflevering door de ziekenhuisapotheker wordt op elke hoog risico medicatie het volgende pictogram aangebracht zodat medewerkers steeds een dubbele check kunnen uitvoeren én extra alert kunnen zijn. Alle medewerkers die medicatie mogen toedienen werden gevormd rond de specifieke risico’s van elke vorm van hoog risico medicatie die in ons ziekenhuis kan gehanteerd worden.

Vrijheidsbeperkende maatregelen

PC Sint-Franciscus – De Pelgrim wil het gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen zoveel mogelijk beperken en wil de situaties waarin toch moet worden overgegaan tot de inzet van vrijheidsbeperkende maatregelen zo kort mogelijk houden.Het PC wil proactief denken en werken waarbij er vooral gewerkt wordt aan het voorkomen van situaties waarin vrijheidsbeperkende maatregelen moeten gehanteerd worden. Het PC wil hierbij steeds aandacht blijven hebben voor de unieke situatie van de specifieke patiënt (zorg op maat). Een vrijheidsbeperkende maatregel mag alleen worden genomen als er sprake is van een dreiging / onmiddellijk gevaar voor de patiënt zelf, de medepatiënten of de medewerkers en als er geen andere oplossing mogelijk is. Alle alternatieven dienen eerst uitgeprobeerd te zijn.Vanuit het respect voor de vrijheid van de patiënt zal een vrijheidsbeperkende maatregel alleen in uiterste noodzaak worden ingezet, altijd tijdelijk en gericht op afbouw. Dit wil zeggen: enkel als de veiligheid van de patiënt of zijn/ haar medepatiënten of medewerkers ERNSTIG gevaar loopt. Steeds zal, op het moment dat een dergelijk gevaar zich voordoet, een zorgvuldige, gemotiveerde afweging gemaakt worden of het gevaar niet op een andere wijze af te wenden is. Hierbij wordt expliciet ingezet op het aanwenden van mogelijke alternatieven. Dit in overleg met de patiënt, zijn vertegenwoordiger en het multidisciplinair team of minimaal de aanwezige medewerkers. Een verslag wordt toegevoegd aan het patiëntendossier als uiting van een doordacht teambesluit.

Patiëntenparticipatie

Behandelplanning

Na een periode van kennismaking en observatie wordt samen met de patiënt een behandelplan opgesteld. De hulpvraag en doelstellingen van de patiënt worden centraal gesteld binnen de behandelplanning. Welke hulpvraag heeft de patiënt? Welke doelen wil de patiënt bereiken met deze opname? Hoe kan zijn/haar kwaliteit van leven verbeteren? Regelmatig worden deze doelstellingen besproken op een teamvergadering. Telkens wordt de patiënt uitgenodigd om deze vergadering voor te bereiden. De besproken zaken worden met achteraf met de patiënt opgenomen. Op een aantal afdelingen participeert de patiënt aan het multidisciplinair overleg waarin zijn/ haar behandelplan besproken wordt. We wensen hier als ziekenhuis nog veel verder in te gaan en onderzoeken momenteel de mogelijkheden van het inschakelen van ervaringsdeskundigen binnen onze werking.

Patiëntenvergaderingen

Op de meeste afdelingen gaan patiëntenvergaderingen door. Alles wat in verband staat met het samen leven op de afdeling kan hier besproken worden. Elke stem kan hierbij aan bod komen. Op deze manier willen we expliciet inzetten op het mee betrekken van onze patiënten in de zorg.

Patiëntentevredenheid over het verblijf

Binnen het streven naar een kwalitatief hoogstaande patiëntenzorg, willen we voldoende aandacht besteden aan de stem van de patiënt. Tweemaal per jaar nemen we een steekproefbevraging af van alle patiënten die op dat moment zijn opgenomen. Hierbij wordt de mening van de patiënt over tal van onderwerpen bevraagd. Dit maakt het ons mogelijk om os beleid voortdurend bij te sturen.

Familie betrokkenheid

De samenwerking met familie en/ of omgeving vormt een essentieel onderdeel van elk behandeltraject. Hiervan zijn we ons als ziekenhuis zeer sterk bewust. We willen hier dan ook de komende jaren blijvend op inzetten. Verschillende afdelingen zetten reeds actief in op het betrekken van familie bij de opname. Zo organiseert onze afdeling Angst- en Stemmingsstoornissen op regelmatige basis 3 opeenvolgende avonden voor familie. Ook wordt door verschillende afdelingen sterk ingezet op familiegesprekken. Hierbij vindt u de resultaten van de evaluatie van de laatste familie-avonden A&S die doorgingen in november en december 2016:

Handhygiëne

HAndhyginepatinten page 001

Zorgverleners gebruiken continu hun handen om u de beste zorgen toe te dienen. Een strikte handhygiëne voorkomt de overdracht van ziektekiemen van de ene patiënt naar de andere patiënt. Ook u als patiënt kunt bijdragen tot een betere handhygiëne door de zorgverleners hieraan te herinneren 

Valpreventie

Binnen ons beleid rond valpreventie stellen we ons tot doel om systematisch een risicotaxatie vallen op de afdeling psychogeriatrie (risicopopulatie o.w.v. leeftijd) uit te voeren. Op andere afdelingen kan dit ook gebeuren indien nodig. Onze uiteindelijke doelstelling is zoveel mogelijk vermijden en verminderen van het aantal en de ernst van valincidenten. Deze folder wordt gebruikt tijdens de Gezondheids- voorlichtingssessies. Er werd daarenboven ook een specifiek oefenprogramma opgesteld voor mensen met hoog valrisico. Telkens zich er een valincident voordoet, wordt dit onmiddellijk in de eerstvolgende overdracht opgenomen en besproken.

 

Wat kan jij als patiënt doen om de patiëntveiligheid van de zorg nog meer te kunnen garanderen?

Als patiënt kunt u ons zeker helpen om de patiëntveiligheid van de zorg nog meer te garanderen:

 

Enkele concrete tips:

  1. Geef alle informatie over je gezondheidstoestand.
  2. Geef aan wanneer je iets niet begrijpt.
  3. Schrijf voor je opname duidelijk op welke geneesmiddelen je gebruikt.
  4. Ziet je medicatie er anders uit dan verwacht? Bevraag dit!
  5. Volg afspraken goed op!